چکیده

شهید مطهری از معدود فلاسفه ی بزرگ اسلامی است که به گونه ای نظام مند در باب اندیشه و ابعاد مختلف فلسفی، اجتماعی، متدولوژیک (روش شناخت) دینی، فرهنگی و سیاسی آن کار کرده و بنیانی را گذاشته است که در آینده هم چنان راه گشای دوست داران مباحث فلسفی – اندیشه ای جهان اسلام خواهد بود. شهید مطهری پس از روشن کردن بنای متدولوژیک بحث خود به ایجاد بنیادهای فلسفی بحث پرداخته و سپس وارد حوزه ی اجتماع و فرهنگ شده و در نهایت به نتیجه ی سیاسی می رسد. بنابراین در بحث اندیشه های سیاسی ایشان نیز باید این روال را مدّ نظر قرار داد. بدون شک تکمیل بحث در قالب مقاله ی کوتاه وافی به مقصود نخواهد بود اما امیدواریم این مقاله به عنوان مدخلی بر کارهای بیشتر در زمینه ی افکار و آثار آن شهید بزرگوار مثمر ثمر باشد؛

«جامعیت» ، «عمومیت» و «صحت» آثار شهید مطهری ؛ نقش تئوری پردازی ایشان را به شاخص اساسی برای اندیشمندان ، کارگزاران و آحاد جامعه اسلامی در تمایز بخشی از اندیشه های ناصواب ماندگار کرده است.درمطالعه آثار استاد مطهری ، مدل حکومتی مطلوب ایشان ، نظام سیاسی جمهوری اسلامی است که مهمترین مبانی حاکم بر آن عبارتند از: عدالت، آزادی ، ولایت و رهبری، اصولگرایی ، مردم سالاری دينی ، استقلال مكتبي ، مشروعیت ، ترابط عقل ودين ، ارتباط دین و سیاست است.با نگاهي به مباحث آسيب‌شناسانه در آثار استاد ، عواملی چون: عدم اجرای عدالت در جامعه،  استحاله استقلال مكتبي ، عدم احترام به آزادي‌ها  به شكل معقول، تضعیف جايگاه و استقلال روحانيت، ابهام طرحهای آینده، استحاله معنوی ، سکولاریسم ، عدم پیشگیری و مقابله با آفات انقلاب(جنگ نرم)، بعنوان مهمترین چالش های فراروی نظام جمهوری اسلامی دربررسی و تحلیل پیشگیرانه و آینده نگرانه ایشان در تداوم انقلاب اسلامي مطرح شده است.

کلید واژه ها :  مدل ، حکومت ، جمهوری اسلامی ، شهید مطهری

مقدمه

شهید مطهری در زمینه روش شناسی یک مشرب منعطف را دنبال کرده است. نه خود را به قیاس محدود می کند و نه این که اسیر استقرا و اسلوب تجربی می شود. او معتقد است انسان باید جایگاهش را بشناسد و بداند در کجا از اسلوب تجربی استفاده کند و کجا به قیاس بپردازد. این شیوه ی غیر تعصب آمیز روش شناختی، بنیادی بر اندیشه های شهید مطهری می گذارد که سیر تفکرات فلسفی تا اندیشه های سیاسی ایشان را به گونه ای دلنشین قابل فهم و پذیرش می کند.

شهید در ارتباط عقل و دین نیز تلاش می کند تا عقل را در راه تحلیل مسایل دینی به کار گیرد و علاوه بر تکیه بر عقل روشن اندیش، ضعف های عصر روشنگری غرب در نگاه تک بعدی به عقل را با توسل به اصول و احکام دینی برطرف سازد

مراحل بالاتر در نگاه روشی و تحلیل فلسفی – سیاسی شهید مطهری با کشف ریشه های تاریخی مسایل فلسفی آغاز می شود. سپس مباحث مطرح نزد فلاسفه مورد بررسی قرار می گیرد و آن گاه در قالب مطالعه ی تطبیقی، موضوعات با توجه به نظرات فلسفی و سیاسی اندیشه مندان غیر مسلمان و عمدتاً با توجه ویژه به سیر اندیشه در غرب مورد بحث قرار می گیرد.

شهید مطهری در مباحث خود به نوعی آسیب شناسی و موردیابی مسایل سیاسی و دیگر مسایل مبتلا به جوامع اسلامی و جامعه ی ایران پرداخته و مطالعه ی موردی خود را بر روی موضوعات و مسایل مزبور سامان می دهد

مقدمه :
با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در دسامبر ۱۹۹۹ م ، جمهوری روسیه جانشین آن کشور گردید. اگرچه کشور جدید روسیه ، بخشی از مزیت های ژئوپلتیک و ژئواستراتژیک شوروی سابق را به همراه خود دارد . اما بخش عمده ای از این مزیت ها را از دست داده است وضعیت کنونی روسیه نشان می دهد که تنگنای ژئوپلتیک تاثیر بسیار مهمی بر سیاست های راهبردی این کشور داشته است ، از جمله این مولفه ها قدرت نظامی این کشور است . تغییرات اساسی در سیستم سیاست جهانی که در آستانه هزاره سوم بوجود آمد به طور اجتناب نا پذیری بر سیاست خارجی روسیه تاثیر گذاشته است . کشور امریکا با سیاست های نظامی ، اقتصادی اش خواهان تضعیف نقش روسیه در اروپا و سایر نقاط جهان به ویژه در میان کشورهای مشترک المنافع است .
روسیه خواهان برقراری روابط دیپلماتیک با کشورهای مختلف جهان بوده است . با توجه به این که روسیه نظام ایدئولوژیک خود را رها کرد و در شرایط جدید خواهان بازسازی نهادهای اقتصادی ، اجتماعی و سیاسی خود بوده است ، سیاست خارجی روسیه جدید باید در تامین این اهداف صورت گیرد .
تغییرات اساسی در سیستم سیاست جهانی و جو روانی که در آستانه هزاره سوم به وجود آمده است به طور اجتناب ناپذیری مساله رابطه مسکو و واشنگتن را بحرانی تر می نماید . همان طور که به طور رسمی توسط رهبران سیاسی روسیه و ایالات متحده امریکا اعتراف شده است ، هر یک از طرفین در بر قراری همکاری مفید دوجانبه در زمینه های نظامی – استراتژیک ، سیاسی و اقتصادی ذی نفع می باشند .
نگرش مثبت به همکاری آینده دو کشور موجب یکسان بودن منافع در زمینه های حیاتی همچون ، حفظ امنیت بین المللی از جمله صلح و حل و فصل اختلافات منطقه ای ، خلع سلاح و کنترل تسلیحات ، عدم گسترش تسلیحات کشتار جمعی ، انواع سلاح های هسته ای و موشکی ، مقابله با تروریسم بین المللی ، توزیع غیر قانونی مواد مخدر می شوند .
در دوران جنگ سرد در نظام دو قطبی رقابت سختی بین شوروی و امریکا وجود داشت . حضور امریکا به عنوان عضوی از ناتو در منطقه و نبودن روسیه در این پیمان خود از دلایل بزرگی است که باعث کشش روسیه به سوی امریکا می شود . بدنبال فروپاشی شوروی و جدا شدن جمهوری های متعدد از آن کشور و تولد روسیه تغیرات زیادی در روابط روسیه و امریکا به وجود آمد . امریکا یی ها نیز به گونه ای تحت تاثیر روابط ایجاد شده از دوران گورباچف ، ایده وحدت منافع امریکا و روسیه در جهان پس از جنگ سرد را مطرح کردند .
راه یافتن غرب و امریکا به جهت نفوذ به حیات خلوت روسیه روابط روسیه و امریکا پس از جنگ سرد را وارد مرحله جدیدی قرار داد ، که باعث بوجود آمدن شرایط جدیدی جهت همگرایی و واگرایی در روابط دو کشور شده است .
در این راستا روسیه روابط خصمانه گذشته را با ایالات متحده امریکا و غرب کنار گذاشته است . با فروپاشی شوروی موضوعات جدید همکاری و رقابت بین دو کشور مطرح شد از این رو روابط روسیه و ایالات متحده امریکا دارای اهمیت خاصی است .