علل و عوامل پیدایش آسیب های اجتماعی و راه های پیشگیری از آن  رشته علوم اجتماعی

تعداد صفحات ۳۰

قیمت ۱۰۵۰۰ تومان

 مقدمه
مطالعه انحرافات و كجروی های اجتماعی و به اصطلاح، آسیب شناسی اجتماعی (Social Pathology) عبارت است از مطالعه و شناخت ریشه بی نظمی های اجتماعی. در واقع، آسیب شناسی اجتماعی مطالعه و ریشه یابی بی نظمی ها، ناهنجاری ها و آسیب هایی نظیر بیكاری، اعتیاد، فقر، خودكشی، طلاق و...، همراه با علل و شیوه های پیش گیری و درمان آن ها و نیز مطالعه شرایط بیمارگونه و نابسامانی اجتماعی است.۱ به عبارت دیگر، مطالعه خاستگاه اختلال ها، بی نظمی ها و نابسامانی های اجتماعی، آسیب شناسی اجتماعی است; زیرا اگر در جامعه ای هنجارها مراعات نشود، كجروی پدید می آید و رفتارها آسیب می بیند. یعنی، آسیب زمانی پدید می آید كه از هنجارهای مقبول اجتماعی تخلفی صورت پذیرد. عدم پای بندی به هنجارهای اجتماعی موجب پیدایش آسیب اجتماعی است.
از سوی دیگر، اگر رفتاری با انتظارات مشترك اعضای جامعه و یا یك گروه یا سازمان اجتماعی سازگار نباشد و بیشتر افراد آن را ناپسند و یا نادرست قلمداد كنند، كجروی اجتماعی تلقّی می شود. سازمان یا هر جامعه ای از اعضای خود انتظار دارد كه از ارزش ها و هنجارهای خود تبعیت كنند. اما طبیعی است كه همواره افرادی در جامعه یافت می شوند كه از پاره ای از این هنجارها و ارزش ها تبعیت نمی كنند. افرادی كه همساز و هماهنگ با ارزش ها و هنجارهای جامعه و یا سازمانی باشند، «همنوا» و یا «سازگار» و اشخاصی كه برخلاف هنجارهای اجتماعی رفتار كنند و بدان ها پای بند نباشند، افرادی «ناهمنوا» و «ناسازگار» می باشند. در واقع، كسانی كه رفتار انحرافی و نابهنجاری آنان دائمی باشد و زودگذر و گذرا نباشد، كجرو یا منحرف نامیده می شوند. این گونه رفتارها را انحراف اجتماعی یا (Social Devianced) و یا كجروی اجتماعی گویند.۲
حال سؤال این است كه چگونه تشخیص دهیم رفتاری از حالت عادی و ـ به اصطلاح ـ نرمال خارج شده و به حالتی غیرنرمال و نابهنجار تبدیل شده است؟ ملاك ها و معیارهایی وجود دارد. با این معیارها و ملاك ها می توان تشخیص داد كه رفتاری در یك سازمان، نهاد و یا جامعه ای عادی و مقبول و نرمال است، یا غیر عادی، غیرنرمال و نابهنجار.

ادامه مطلب

بررسی کارکردهای کنش جنسی در روابط متقابل زناشویی همسران رشته علوم اجتماعی

تعداد صفحات ۲۰

قیمت ۵۰۰۰ تومان

چکیده:
این بررسی به شیوه روندپژوهی به مطالعه ارتباط معنادار و نقش و کارکرد آمیزش جنسی در ارتباط همسری زنان و مردان خوزستانی در سال 1386 می پردازد. با استفاده از دو نظریه کارکردگرایی و تعریف انواع آن در دو صورت به و بدکارکرد برای متغیر کنش جنسی همسران و تئوری تحلیل تبادلی اریک برن (1964) در تعریف نقش منِ شخصیت همسران در سه حالت منِ والدی، بالغ و کودک به آزمون معناداری آنها با آماره کای دو و فی پرداخته شد. جامعه آماری شامل زنان و مردان مراجعه کننده به مراکزی چون دادگاههای خانواده، کلانتریها و نهادهای دولتی و با روش نمونه گیری در دسترس و تصادفی جمعاً 75 زن و مرد بودند. متغیرهای فرعی بررسی شامل سن، سواد، شغل و طلاق نیز در ارتباط با دو متغیر اصلی بالا مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشانگر ارتباط معنادار بالا بین کارکردهای کنش آمیزش جنسی و نوع ارتباط تبادلی همسران بوده که در این میان متغیرهای مداخله گر سن در جهت مثبت و طلاق در جهت منفی ارتباط معنادار و اثرگذار بر روی متغیرهای اصلی بررسی داشتند. در مجموع می توان گفت متغیرهای سن و سواد در تقویت ارتباط تکمیل کننده بین منِ شخصیت همسران و بهره وری مناسب از کارکردهای کنش جنسی در جهت تداوم این ارتباط موثر خواهند بود. شغل فاقد ارتباط معنادار و طلاق را می توان نتیجه بدکارکردی آمیزش جنسی و ارتباط تبادلی قطع کننده منِ والد-کودکی همسران دانست.

واژگان کلیدی: کارکردهای آمیزش جنسی، روابط همسری، نظریه اریک برن، تحلیل تبادلی

ادامه مطلب

طلاق از منظر دين و حقوق زن در خانواده رشته علوم اجتماعی

طلاق در اصل رها كردن از روي پيمان و قراردارد است ورها كردن از قيد زوجيت نيز طلاق ناميده شده است. و در اصطلاح شريعت، همان مفهوم عرفي رايج ميان عقلاء را مي رساند كه شارع مقدس با شرايط خاصّي امضا كرده وبه معناي گشودن پيوند زناشويي با واژه مخصوص يا اشاره و نوشته اي كه جايگزين آن باشد، چه پيوند زناشويي بلافاصله گشوده شود و چه بعد از گذشت زمان معين.

و در اصطلاح حقوق نيز طلاق عبارتست از ايقاعي تشريفاتي كه به موجب آن مرد به اذن يا حكم دادگاه، زني را كه به طور دائم در قيد زناشوئي اوست رها مي سازد.

در اين جا سئوالاتي مطرح مي شود كه :

1- آيا طلاق فقط در دين اسلام مطرح شده است؟

2- آيا طلاق در اسلام جايز است؟ اگر پاسخ مثبت باشد پس وضعيت زنان مطلقه چگونه است؟

3- وظيفه زن ومرد در مدت عدّه چيست؟ بعد از اتمام عدّه چطور؟

4- با توجهه به آيات و روايات فرزندان چه سرنوشتي پيدا مي كنند؟

5- آيا حد طلاق در اسلام مشخص شده است؟

6- زن در خانواده از چه حقوقي برخوردار است؟

ابتدا به طور اجمال تاريخچه ي طلاق را بيان كرده آنگاه به بررسي طلاق از منظر دين پرداخته و حقوق زن در خانواده را مورد بررسي قرار مي دهيم.

ادامه مطلب

هابر ماس و بحران مشروعيت رشته علوم اجتماعی

مقدمه
از ديدگاه هابرماس جوامع سرمايه داري بشدت در معرض بحران مشروعيت قرار دارند و اين تهديد وجود دارد که توده مردم از وفاداري خود دست بشوند و ديگر انگيزه اي براي ادامه حمايت از آن نداشته باشند.
هابرماس منشا اصلي بروز بحران را به تناقض هاي طبقاتي مربوط ميکند. اينکه دولت مجبور است منافع طبقه بخصوصي {سرمايه دارها} و در عين حال وفاداري طبقه ديگر {توده مردم} را تحصيل کند.
به هرز حال نظام سرمايه داري محتاج کسب مشروعيت است تا دست کم بتواند تا حدودي دخالت دولت در استفاده از سرمايه خصوصي را توجيح کند و شيوه هايي را براي تضمين وفاداري عمومي به کل نظام سياسي فراهم آورد و به همين اعتبار اموري مورد توجه دولتها قرار ميگيرند که بيشتر جنبه فني داشته باشند {مانند مشکل متخصصان، منابع، بيکاري و رکود اقتصادي} و بدين ترتيب نوعي آگاهي اشراف منشانه جايگزين
آرمان تصميم گيري در بستر مباحثه هاي عمومي ميشود. تقويت اين روند موجب ميگردد که سياست روز به روز، چهره و خصلتي منفي پيدا کند.

دولت به خاطر همراه داشتن وفاداري انبوه مردم بايد درآمدهاي مالي را صرف خدمات اجتماعي، آموزشي و رفاهي کند و ايدئولوژي را که به کل نظام مشروعيت مي بخشد (مثل آگاهي فن سالارانه و از اين قبيل) را تقويت کند.
هابرماس در بحران مشروعيت مي گويد در صورتي ممکن است بحراني روي دهد که هر يک از زير سيستمها نتوانند کميت لازمي را که سهم آنها در کل سيستم است، توليد کنند. به اين سبب چهار گرايش احتمالي بحران وجود دارد که به شرح زير ارائه مي شود :

سر منشا بحران سيستم بحران هويت
--------------------------------------------------------------------
اقتصادي بحران اقتصادي ------------
--------------------------------------------------------------------
سياسي-اداري بحران عقلانيت بحران مشروعيت
--------------------------------------------------------------------
اجتماعي- فرهنگي -------------- بحران انگيزش
--------------------------------------------------------------------

ادامه مطلب

معرفت شناسي
 

پيش فرض هاي معرفت شناسي در برگيرنده ايده هاي بنيادي ما درباره ماهيت شناخت، نحوه دست يابي به دانش و شيوه انتقال آن به ديگران مي باشد. کارکردگرايي از جهت معرفت شناسي، اثبات گرا و به معرفت شناسي هايي باور دارد که معتقدند جهان اجتماعي مانند جهان طبيعي داراي اجزا و عناصري اند که روابط تأثير و تأثري ميان آنها حاکم است. بنابراين، دانشمند بايد تلاش کند تا آن را کشف نموده و از اين مسير به توصيف، تبيين و پيش بيني بپردازد. (1) کارکردگرايي با تأثيرپذيري کامل از جريان اثباتي در باب معرفت و پذيرش آن به مثابه تنها معرفت راستين، در آغاز تلاش داشت تا معرفت اثباتي را به عنوان عامل ثبات و استحکام جامعه مطرح نمايد تا بتواند به امور متافيزيکي مانند دين پايان بخشد. (2) اغلب جامعه شناسان کارکردگرا، با استفاده از منطق اثباتي، آنگونه که جامعه را جايگزين خداوند نموده، علم را نيز دين و مقدس معرفي نموده اند و فعاليت علمي را متمايز از فعاليت دنيوي صرف تلقي مي نمايند. کار عالمان به عنوان روحانيون جديد نيز ايجاد پيوند ميان انسان و نيروهاي برتر جامعه به مثابه مقدسات مي باشد. (3)


ادامه مطلب

مقدمه

مساجد، تکایا، هیات‌های مذهبی و قهوه خانه‌ها را نهادهای غیردولتی سنتی قدیمی می‌دانند وپس ازآن صندوق‌های قرض الحسنه، خیریه‌ها، انجمن‌های اسلامی وحتی دوره‌های فارغ التحصیلی در دوران بعدتر و سپس اتحادیه‌ها، اصناف و نظام‌های صنفی ومهندسی و غیره، شکل‌های جدیدتر نهادهای مدنی هستند که البته رفته رفته می‌بایست ازدست مدیران نیمه دولتی خارج شوند سازمان هایی نظیر کمیته امداد امام خمینی وسازمان بهزیستی وان جی اوهاکه هدف از ایجادشان بالا بردن سطح رفاه اقشار محروم وآسیب پذیر جامعه نظیر زنان سرپرست خانوار وملولان و  .

تشکل‌ها می‌توانند با موضوع فعالیت و اهداف مشترک با رعایت آیین نامه مذکوربه صورت شبکه درآیند و یا به عضویت سازمانهای بین المللی درآیند. شبکه‌ها یا حتی تشکل‌های فعال در راستای تحقق خواسته‌های مشروع اعضا خود- بسته به اعتباروصلاحیت خودوگسترش فعالیت و تعامل آنها با دیگرتشکلها (کار جمعی تشکلها) - قابلیت‌های قانونی بسیار دارند ؛ از انتشار نشریه و برگزاری تجمع و گردهمایی تا تصمیم سازی و مشارکت در تصمیم گیری‌های دولتی وحتی اعطای طرح و لوایح به دولت یا مجلس و حتی تقاضای اصلاح در قوانین موضوعه کشور

سازمانهای مردم نهاد یا (NGO )ها

نامی است که زیاد به گوش می خورد و در کشورهای مختلف با توجه به فرهنگ های موجود در هرکشور حول محور های مختلف شکل می گیرد و بر اساس بررسی های انجام شده اکثر قریب به اتفاق مردم با این نهاد ها فقط از لحاظ نام آشنائی مختصری داشته و از نحوه بوجود آمدن این گونه نهاد های مردمی وقدرت مانور اینگونه تشکل ها اطلاع چندانی ندارند .

تعریف سازمانهای مردم نهاد و یا (NGO )ها:

سازمانی با شخصیت حقوقی مستقل، غیر دولتی، غیر انتفاعی و غیر سیاسی است که برای انجام فعالیت داوطلبانه با گرایش فرهنگی، اجتماعی، مذهبی، بشردوستانه و بر اساس قانونمندی و اساسنامه مدون، رعایت چارچوب قوانین موضوعه کشور و مفاد آیین نامه های اجرایی آن فعالیت می کند.

 

اصطلاح سازمان غیر دولتی، سازمان مردم‌نهاد یا ان‌جی‌او

(به انگلیسی: Non Governmental Organization و به اختصار: NGO) به اشکال و انحای مختلف در سراسر جهان استفاده می‌شود و با توجه به بافت کلامی که در آن مورد استفاده قرار گرفته، به انواع گوناگون سازمانها اشاره می‌کند. سازمان غیر دولتی در کلی ترین معنایش، به سازمانی اشاره می‌کند که مستقیما بخشی از ساختار دولت محسوب نمی‌شود، اما نقش بسیار مهمی بعنوان واسطه بین فرد فرد مردم (اتم‌های اجتماع) و قوای حاکم و حتی خود جامعه ایفا می‌کند.

تشکل‌های غیر دولتی در ایران

 

 

ادامه مطلب

تعداد صفحات ۶۱

قیمت ۱۰۰۰۰ تومان

افزایش بحران کودک آزاری در جامعه شهری به عنوان نمادی از آسیب­های اجتماعی

 

چکیده

بنا بر تحقیق پیش­رو و تجربیات پیشین در ایران و دیگر کشورهای جهان افزایش کودک آزاری در خانواده ها در سال­های اخیر به میزانی بوده است که می­توان آن را به مثابه نوعی آسیب اجتماعی بررسی کرد. آنچه کودک آزاری را به منزله یک معضل یا آسیب اجتماعی مطرح می­سازد ماهیت، کارکرد خانواده و فلسفه وجودی آن است که به نظر می­رسد با کودک آزاری که گاهی نیز در اشکال افراطی آن به قتل کودکان از سوی برخی از اعضای خانواده می­انجامد، کاملأ در تعارض است.

خانواده­ای که افراد به طور داوطلبانه اقدام به تشکیل آن می­کنند و در ابتدا نیز در ذهن همگان جایگاهی امن برای حفظ اعضا و برآوردن نیازهای زیستی و عاطفی آنان است، وقتی به صحنه خشونت تبدیل می­شود این امر را در ذهن متبادر می­نماید که خانواده جدید در اجرای کارکردهای خود ضعیف شده یا حتی در بسیاری موارد به کژکارکرد رسیده است. افزایش کودک آزاری نمادی از بحران در خانواده و به تبع آن در جامعه است چرا که ميزان رشد و تکامل هر جامعه به نحوه رشد و تربيت کودکان آن و بهره­گیری آنها از سرمایه­های گوناگون (اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی) وابسته است. خشونت­ورزی نسبت کودکان به عنوان آسیب اجتماعی پذیرفته شده و داده های تحقیقات اجتماعی در کشورهای گوناگون که حکایت از خشونت های بی­رویه نسبت به کودکان دارد نیز موید این نکته است به طوری که بر اساس ارزیابی گزارش سال جاری یونیسف (صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل) سالانه دو میلیون کودک در دنیا قربانی انواع خشونت می­شوند و 40 میلیون کودک دیگر از ناتوانی­های ناشی از خشونت رنج می­برند که بر اساس این گزارش بسیاری از آنها قربانیان خانواده­های خود هستند. در این پژوهش علل و عوامل متعدد اجتماعی در بروز انواع خشونت، با بهره­گیری از آمار و مستندات، مورد بررسی واقع شده و اهم آنها در بخش­های گوناگون با این هدف طرح گردیده است که با شناسایی عمده­ترین دلایل افزایش خشونت طی ده سال جاری در جوامع گوناگون و همچنین ایران پیشنهادات مفیدی جهت رفع این معضل ارائه گردد.  

واژگان کلیدی: کودک، تربیت، کودک آزاری، خشونت، خانواده، جامعه شهری

 

مقدمه

افزایش کودک آزاری در خانواده ها در سال های اخیر به میزانی بوده که می­توان آن را به عنوان یک مساله یا موضوع اجتماعی بررسی کرد. آنچه افزایش کودک آزاری را شگفت انگیز می­سازد ماهیت و کارکرد خانواده و فلسفه وجودی آن است که به نظر می­رسد با کودک آزاری که گاهی نیز در اشکال افراطی آن به قتل کودکان از سوی اعضای خانواده منجر می­گردد، کاملأ در تعارض است. ميزان توسعه و تکامل هر جامعه به نحوه تربيت کودکان آن جامعه بستگي داشته و توجه به تربیت کودکان در سرعت رشد تکاملي و فضايل اجتماعي جامعه نقشی اساسي دارد (کیانی، ایسنا، 25/2/1388). به منظور ايجاد يک جامعه‌ به دور از ناملايمات و ناهنجاري‌ها و با هدف نيل به حياتي متعادل و استحکام بخشيدن به پايه‌هاي تشکيل دهنده جوامع با توجه به قوانين نظارتي در کليه جوامع بشري، بايد از هرگونه کودک آزاري در جامعه جلوگيري به عمل آيد.

روز دوازدهم خرداد ماه هر سال مصادف با دوم ژوئن روز جهانی نفی خشونت بر علیه کودکان است. نخستین بار مجمع عمومي سازمان ملل متحد در پی كشته شدن تعداد زيادي از كودكان فلسطيني در سال 1982 این روز را به نام روز نفي خشونت عليه كودكان مطرح و به تصویب رساند (گزارش مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد، ایسنا، 1388).

ادامه مطلب

تعداد صفحات۳۳

قیمت۵۰۰۰ تومان

چکیده
در اسلام پيشگيري مقدم بر درمان است .
درد نشانه اي است براي هشدار مشكل ، اگر درد نبود احساس مشكل هم نبود و مشكل شناخته نمي شد

یک شب اتش در نیستانی فتاد سوخت چون اشکی که بر جانی فتاد
شعله تا سرگرم کار خويش شد هر نيي شمع مزار خويش شد

ني به آتش گفت:کين آشوب چيست؟ مر تورا زين سوختن مطلوب چيست؟
گفت آتش بي سبب نفروختم دعوي بي معنيت را سوختم

زانکه مي گفتي نيم با صد نمود همچنان در بند خود بودي که بود
مرد را دردي اگر باشد خوش است درد بي دردي علاجش آتش است

بزه دیده به کسی اطلاق می شود که از طرف یک فرد بزهکار یا تحت شرایطی خاص ستم یا بزه را متحمل می شود . بزه دیده در حقیقت نقطه مقابل و قربانی بزه کاری است . خانواده بعنوان مهمترین نهاد اجتماعی نقش مهمی در سلامت افراد یک جامعه وظهور ايده هاي اجتماعي دارد و به گفته مزلو مهمترین نیازهای بشری مانند نیازهای فیزیولوژی ، امنیت ، نظم ، عشق و احترام در خانواده پاسخ داده می شود . جامعه شناسان و روان شناسان معتقدند کمبود و نارسایی در محبت ، تبعیض در خانواده ، کسرت فرزندان ، تک فرزندی ، بی بندوباری در روابط والدین ، مهاجرت ، محله مسکونی خانواده ، ازدواج مجدد ، تفاوتهای سنی و جنسی ، زندگی با نامادری و ناپدری و نظایر آن در فراهم کردن زمینه های بزه و بزه دیدگی مؤثرند .
از مهمترین شرایط و عوامل زمینه ساز بزه و بزه دیدگی می توان به خشونتهای خانواده بخصوص والدین ، بی اعتقادی آنان ، سطح درآمد (پایین یا بالا) ، میزان تحصیلات ، اعتیاد و طلاق و نظایرآن اشاره کرد .
نتایج تحقیقی که در سال 1380 در استان گلستان انجام شده نشان می دهد که بعلت ازدياد اقوام مختلف در اين منطقه اعتیاد بعنوان مهمترین عامل در بروز تعارضات خانوادگی و ارتکاب جرم فرزندان محسوب می شود .همچنين بی سوادی والدین در افزایش بزه فرزندان مؤثر است از سوی دیگر بيشترين افراد بزهکار متعلق به خانواده های از هم پاشیده مي
باشد.بطور کلی برای پیشگیری و عدم گسترش بزه باید ابتدا سه اولویت را در نظر گرفت ؛ عموم مردم ، افراد در معرض خطر و توجه به بزه دیدگان . که در این راستا توسعه نهادی یعنی توجه به خانواده ، ارزشهای آن ، مراقبت از فرزندان ، آموزش والدین بخصوص زوجهای جوان در برخورد با فرزندان و چگونگی تسلط و نظارت بر آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است .
بزه دیده به کسی اطلاق می شود که توسط یک فرد بزهکار یا تحت شرایطی خاص مثلاً اختلال روانی والدین ، طلاق ، تعارض های تربیتی ، ضعف نظام های حمایتی اجتماعی یا ضعف های شخصیتی خود ، ستم و بزه را متحمل می شود . بزه دیده معادل انگلیسی Crimevictim است و در حقیقت نقطه مقابل بزهکار یا delinquentcy می باشد. بزهدیدگان قربانیان بزهکاری هستند و مصايب آن را تحمل می کنند .(ساروخانی ، 1370) .
خانواده عبارتست زن ومرد و فرزنداني كه بين آنها رابطه اي خاص برقرار باشد كه به موازين سلوك و حل مسائل و شيوه زندگي ميانجامد.(اينترنت)

واژه های کلیده : ، خانواده ، ،بزه دیدگی ، بزهکاري، خشونت ، اعتياد

ادامه مطلب

در امر جهانی شدن، غالباً و نخست با فراگیر شدن اقتصاد و تكنیك غرب روبروئیم. سیاست و ضرورت های سیاسی و اجتماعی نیز كم و بیش هر زمان یا گاه دیرتر در كشورهای غیر غربی، گسترده می شوند. امّا رفورم فرهنگی، تحول واقعی در آموزش و پرورش، ایجاد جنبش های فرهنگی، نوگرائی در ادبیات، شعر و هنر، تحول در پایه های فكری، دگرگونی در ارزش های اجتماعی و پس فردی پدیدار شدن مكاتب فلسفی و روشنگری و بالاخره پدیده ی نمایش، تئاتر، سینما، بعداً و بسیار تدریجی متحقق می شوند. نخستین تحول در تكنولوژی، اقتصاد و سیاست، هم قابل رؤیت است و هم سریع تر متحقق می شود; چرا كه انتقال فوری تر را برطرف می كنند. امّا دومین تحول از طریق تغییرات پایه ای و فكری ـ فرهنگی، غیرقابل رؤیت تر و دیرتر، كاملا تدریجی و سخت عمل می كند.
واقعیت آن است كه تكنیك و اقتصاد، سریع تر از فكر تكنیك ساز و اقتصاد ساز قادرند از فضای جغرافیایی غربی خارج شوند و شبكه های خود را سراسری كنند و فضای جدید ارتباطی در سطح جهان بنا سازند. این پدیده های قابل رؤیت ایجادگر ضرورت های جدیدند كه بنای نوگرایی یا مدرنیزاسیون را در كشورهای غیرغربی ریخته اند. بنابراین، مدرنیزاسیون فاكتور سومی است كه در این بحث وارد می شود، و آن عبارت است از تحولات نو كه در كشورهای غیرغربی در حوزه های ساختاری ـ و رو بنایی ـ ایجاد می شوند.([۲۳]) مدرنیزاسیون در ایران در ارتش، در دوره ی عباس میرزا (۱۷۸۹ ـ ۱۸۳۲ م.) باز می گردد; امّا تحول در قدرت سیاسی به واسطه ی جنبش مشروطه (۱۹۰۶ م.) متحقق شد. در حوزه ی اداری و اقتصادی حكومت رضا شاه (۱۹۴۱ ـ ۱۹۲۱م) گام مؤثّر در این زمینه بود.([۲۴])


ادامه مطلب

2- همگامي مشترك (G).
3- همدلي مشترك (I).
4- همبختي مشترك (A).
هر گروه يا هر «مايي» بايد در خودش اين چهار مسئله را حل كند، در غير
اين صورت دچار اختلال مي گردد. (همان، ص 19).



شكل 8. چهار مشكل (چهار هـ) نظم اجتماعي خرد
نقل از چلبي، 1375، ص 19
چلبي مي گويد:
بدون حداقل مجموعه اي از نمادها، اطلاعات و ارزشهاي مشترك، بايد نسبي تعاملات او «ما» قابل تصور نيست. لذا يكي از مقتضيات نظم خرد فراهم كردن حداقل همفكري، درك مشترك و ارزشيابي مشترك نسبي است. در صورتي كه همفكري مشترك در ابعاد فوق الذكر نباشد در سه عنصر نظم يعني فرد، تعامل و «ما» اختلال حاصل مي شود و قابليت ياد گيري فرد كاهش مي يابد، از ظرفيت اجرا فرد به طور مؤثر استفاده نمي شود و ذخيره نمادي شخص منحصر به فرد و محدود باقي مي ماند. نقشه‌هاي شناختي فرد اصلاح و تعميم نمي پذيرند و به تبع اينها، فرد حداقل قدرت كنترل و انطباق خود را نسبت به محيط به طور مؤثر از دست مي دهد. اينها پيامدهاي اختلال در نظام شخصيتي است.

او مي افزايد كه:
در رابطه با عنصر تعامل نيز بديهي است كه تعاملات حداقل در بعد ارتباطي دچار اختلال شده و كاركرد خود را از دست مي دهند. به دنبال آن «ما» نيز استعداد انطباقي خود را با محيط خويش از دست مي دهد و به تدريج حريم فرهنگي آن مخدوش و كمرنگ مي گردد و بالاخره در صورتي كه حداقل نوعي هم ارزشي مشترك (اطلاعات ارزشي و هنجارهاي مشترك) وجود نداشته باشد، هر سه عنصر مزبور به نوبه خود دچار اختلال مي شوند. فرد احساس تعهد و تعلق خود را نسبت به ديگران و ما از دست مي دهد و به تدريج دچار آنومي و از خود بيگانگي مي شود يعني نوعي سر در گمي، احساس جدايي و انزوا. تعامل نيز در بعد اظهاري مختل مي گردد و به عبارت ديگر روابط ارتباطي (اجتماعي) آسيب مي بينند. حقوق و تكليف در ما نيز مخدوش و مكدر مي شود.
چلبي در ادامه بيان مي دارد كه:
مشكل دوم نظم خرد (G) مساله هماهنگي مشترك است. نظم اجتماعي نوعي سازش بيروني را طلب مي نمايد. چرا؟ عمدتاً به خاطر اين كه افراد هر كدام در بعد ارگانيكي و ظرفيت اجرا (G) منحصر به فرد هستند. به علاوه گر چه در خلال جامعه پذيري فرض اين

ادامه مطلب

تعداد صفحات ۸۴

قیمت ۱۲۶۰۰

خانواده به عنوان یک نهاد اجتماعی، حیاتی و تاریخی نقشی بسیار مهم در روند سعادت و شقاوت کلیت حیات  انسانی بازی می کند، بررسی آثار بسیار در این زمینه و مطالعات و پژوهشی های داخلی و خارجی گواهی صادق و راستین بر اهمیت این قضیه می باشد. اما به دنبال تحولات و تغییرات رو به رشدی که در جوامع بشری بوجود آید، نهاد خانواده هم از این تحولات بی نصیب نماند و بعضاًً در بسیاری از موارد تغییرات شگرفی را در ساختار خود پذیرفت و در حقیقت پدیده صنعتی شدن و مدرنیته شدن جوامع بشری نهاد خانواده را در بسیاری از موارد بهره مند ساخت حال بر ا سا س مطالعات گرفته در بسیاری از موارد این تغییرات منفی و در بسیاری از مواردهم مثبت ارزیابی شده است.

در حقیقت باید گفت «این تحول و دگرگونی اجتماعی می تواند پیشرو و یا واپس گرا، خود به خودی یا دستوری باشد، در جهات یا جهانی نا

حتی بدون در نظر گرفتن تأثیر رشد صنعت، عواملی چون وسعت بازارهای جهانی، رسانه های گروهی، خدمات شهری، مراقبت های بهداشتی، تحصیلات، حمل و نقل و ... بعضاً باعث تشکیل خانواده های در ساختاری مدرن شده اند که کارکرد این نوع خانواده ها از جامعه ای دیگر و از فرهنگی به فرهنگ دیگر تغییر بوده است. بی تردید تشکیل این نوع خانواده ها تبعات مثبت و منفی را دربرداشته است که در اینجا به دلیل اهمیت موضوع به تبعات منفی آن که در بوجود آمدن آسیب های اجتماعی در دل این نهاد تأثیرگذار بوده است می پردازیم و در حقیقت این مشکلات و آسیب ها باعث انگیزه بوجود آمدن کار در این زمینه گردید. بنا به نظر برخی از جامعه شناسان تشکیل خانواده ها در اثر صنعتی شدن و پدید آمدن ظواهر جامعه مدرن در اینگونه خانواده ها، تبعاتی را به دنبال داشته است که عبارتند از:

یکسان صورت گیرد؛ بالاخره موقت یا دایمی، مثبت یا منفی باشد(Zeitlin,F.Marian,۱۹۹۵, p.۱۰-۱۳).

ادامه مطلب

می‌گوید: ”بچه‌ها آرزوهایتان را بنویسید و به شاخه‌های این درخت وصل کنید.“ حامد با ذوق و شوق دنبار خودکار می‌رود و در گوشه‌ای از حوض وسط پارک می‌نشیند و آرزویش را می‌نویسد: ”آرزو دارم در آینده معلم شوم“ و سپس آرزویش را به شاخه‌های درخت وصل می‌کند. پسر دیگری می‌گوید: ”ولی من چیزی نمی‌نویسم چون هنوز به آرزوی پارسالم نرسیدم.“ پسر را می‌شناسم؛ همان پسری بود که می‌گفت: ”هیچ کدوم از ما به هیچ کدوم از این آرزوها نمی‌رسیم“...
● مفهوم کودک آزاری در قانون
هرگونه فعل یا ترک فعلی که باعث آزار روحی و جسمی و ایجاد آثار ماندگار در وجود یک طفل شود. کودک آزاری عبارتست از آسیب یا تهدید سلامت جسم و روان ویا سعادت و رفاه و بهزیستی کودک به‌دست والدین یا افرادی که نسبت به او مسئول هستند.
این مسئله میلیون‌ها کودک و خانواده را از هر نژاد و رنگ، طبقه اجتماعی و از هر عقیده‌ای تحت تأثیر خود قرار داده است. در واقع شرایطی که باعث کودک آزاری می‌گردد معمولاً ناشی از یک بحران خانوادگی است کودک آزاری مشکلی اجتماعی است که روزبه‌روز بیشتر در جامعه شیوع می‌یابد.
خشونت و آزار کودکان، عملی است که از طرف بزرگ‌ترها متوجه کودکان می‌شود. آمار نگران کنندهٔ کودک آزاری در حالی افزایش می‌یابد که قانونی حامی کودکان در برابر والدین نیست. شرایط سنی و عقاید سنتی موجب پیدایش مسائلی چون احساس مالکیت والدین نسبت به کودکان و حتی دختران بالغ آنها می‌شود. چنین باورهائی پدید آورندۀ معضلاتی مانند آزارهای جسمی و تجاوزهای جنسی، و زمینه‌ساز فرار کودکان به علت خشونت و ضرب و شتم، از خانه می‌شود.
آیا فرزندان متعلقات ما هستند که هرگونه بخواهیم با آنها رفتار نمود یا انسان‌هائی هستند آزاد، با حق و ارده تمام هم‌چون هر یک از ما؟
بدرفتاری با کودکان معمولاً در چهار حوزه مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ کودک آزاری جسمی، کودک آزاری عاطفی، کودک آزاری جنسی و غفلت.


ادامه مطلب

مقدمه

در بررسي موضوع كودكان خياباني مي بايد نخست اين موضوع را مشخص كنيم كه آيا پديده كودك خياباني يك مساله اجتماعي است ؟ يا يك آسيب اجتماعي ؟ يا يك بحران اجتماعي ؟ يا آنكه جرم ؟ به طور كلي تمام رخدادهاي اجتماعي كه در اثر كنش ها و واكنش ها  و روابط اجتماعي بين افراد و يا بين افراد جامعه و يا در جامعه بوجود مي آيد ، تحت عنوان پديده هاي اجتماعي (Social plenoomena) ناميده مي شوند.

پديده هاي  اجتماعي  تا زماني كه وجودشان براي نظام اجتماعي و عناصر متشكله آن ضرورت داشته و مفيد فايده بوده و موجوديت نظام اجتماعي و عناصر متشكله آن را مورد تهديد قرار نداده  باشد به عنوان پديده هاي به هنجار و مطلوب تلقي مي شوند و غير از آن نابهنجار محسوب مي شوند. عكس العمل نظام اجتماعي نسبت به پديده هاي نابهنجار تحت تاثير عوامل و شرايطي از جمله ميزان برداري جامعه ، ميزان خطرات ناشي از وجود پديده نابهنجار و نظاير آن بستگي دارد.

بيان مساله کودکان خیابانی

از آنجا كه بخش اعظم پديده هاي  نابهنجار از كنش و واكنش هاي درون نظام اجتماعي بر مي خيزد آن را به طور عام مساله اجتماعي (social problem) مي نامند اينگونه مسايل تحت عناوين ديگر مانند آسيب هاي اجتماعي ، ناهنجاريهاي اجتماعي ، كجرويهاي اجتماعي ، انحرافات اجتماعي نيز ناميده مي شوند(سيف اللهي 1381 ، 389-388)

در تعريف ديگر ، آسيب هاي اجتماعي به هر نوع عمل فردي جمعي اطلاق مي شود كه در چارچوب اصول اخلاقي و قواعد عام عمل جمعي رسمي يا غير رسمي جامعه محل فعاليت كنشگران قرار نمي گيرد و در نتيجه با منع قانوني و يا قبح اخلاقي و اجتماعي رو به رو مي گردد. به همين دليل كجروان سعي دارند كجرويهاي خود را از ناظران قانون ، اخلاق و نظم اجتماعي پنهان نمايند.

زيرا در غير اينصورت  با تعقيب قانوني ، تكفير اخلاقي و اجتماعي مواجه مي شوند (عبداللهي ، 1381 ،215)

مشكل اجتماعي نيز به وضعيتــي كه به اعتقاد بسياري از افراد جامعه (نه الزاماً اكثر آنها ) كيفيت زندگي يا مهمترين ارزشهاي آنها را خدشه دار مي كند ، علل يا عواقب اجتماعي دارد  و يا براي حل آنها بايد به اصلاح سياستهاي اجتماعي پرداخت ، اطلاق مي شود (رفيعي 1380 ، 25)

در تفكيك جرم و بزهكاري نيز اصولاً تقسيم انحراف اجتماعي به بزهكاري و جرم نه بر اساس نوع و شدت رفتار انحرافي بلكه بر اساس سن فرد به هنگام ارتكاب رفتار ياد شده  انجام مي گيرد. رفتار انحرافي جواناني كه هنوز به سن قانوني نرسيده اند بزهكاري ناميده مي شود  جوانان مرتكب اين  رفتارها را بزهكار (delinquent) مي نامند. رفتار بزهكارانه جوانان طيف گسترده از انحراف اجتماعي است كه هم شامل رفتارهايي نظير فرار از مدرسه است ك از نظر اجتماعي پذيرفته  شده نيست و هم شامل اعمال غير قانوني نظير سرقت (احمدي 1384)

در جمهوري اسلامي ايران قوانين كيفري مشخص در خصوص كودكان خياباني وجود ندارد اما درباره مصاديق آن همچون ولگردي و گدايي ، قوانيني به تصويب رسيده كه به آنها اشاره مي كنيم :

ادامه مطلب

بسياري از پديده هاي اجتماعي، فرهنگي و حتي تاريخي جامعه ما متأثر از گزينش هاي متفاوت نسلهايي است كه از پي هم مي آيند و مي روند. اين پديده در جامعه ما برجسته تر است ; چرا كه تفاوتها و تمايزات موجود بين باورها، تفكرات، تصميمات و مهم تر از همه، ملاكهاي گزينش هاي نسلهاي مختلف در جامعه ما محسوس تر و ژرف تر است. دروني شدن آن باورها، نهادينه شدن همان رفتارها و به بار نشستن همين گزينش هاست كه ماهيت و تحول هر يك از پديده هاي اجتماعي و فرهنگي جامعه ما را رقم مي زند.

اما همين رفتارها و پديده هاي اجتماعي شكل گرفته توسط نسلها، تنها معلولي است كه علل آن را بايد برخاسته از تعاملاتي دانست كه هر نسل در مواجه با دنياي پيرامونش اتخاذ مي كند. به بيان ديگر، افراد با توجه به تجارب و تعاملاتي كه با گستره واقعيت دارند، شناخت ها، بينش ها و معيارهايي را در ذهن دروني مي سازند كه در موقع مقتضي توسط افراد به شكل تمامي پديده هاي اجتماعي و فرهنگي بروز داده مي شوند. هر گاه تجارب و تعاملاتي كه هر نسل صورت مي دهد از تعاملات نسلهاي ديگر متمايز باشد، ملاكها و دستاوردهاي اجتماعي و فرهنگي متفاوتي نيز بروز خواهند كرد و هر گاه اين دستاوردها از فصل مشترك كمتري برخوردار باشند،

ادامه مطلب

موضوع اين مقاله «بررسي ديدگاه كانت درباره تعليم و تربيت فرزند» است. مساله تعليم و تربيت بزرگ‌ترين مساله جوامع بشري است. به طوري كه ممالك مترقي، ترقي و تعالي خود را مرهون داشتن آموزش و پرورش پيشرفته مي‌دانند و ممالك عقب مانده نيز به اين دليل عقب افتاده‌اند كه فعاليت دستگاه تربيتي آنان ضعيف و هماهنگ با ديگر دستگاه‌ها نبوده است.

درباره مساله تعليم و تربيت، دانشمندان و فلاسفه بزرگ نظريه‌هاي مهمي ارائه كرده‌اند. يكي از اين فلاسفه ايمانوئل كانت، انديشمند سده 18 است. كانت متدين به دين مسيح بود و از كودكي با تعليمات اخلاقي اين دين پرورده شد و به وجوب حسن عمل اعتقاد راسخ داشت.

به نظر وي: «در جهان دو كار مهم در پيش روي بشر قرار دارد كه يكي از آنها تعليم و تربيت است و دومي حكومت»، او توضيح مي‌دهد، دومي هم كه حكومت باشد در حقيقت نوعي آموزش و تعليم و تربيت مردم است.

حاكم از مردم كارهايي را مي‌خواهد كه انجام دهند و بعكس از كارهايي ايشان را نهي مي‌كند، پس تعليم و تربيت اساسي‌ترين كار در زير آسمان است. او براي اين دو موضوع (سياست مداري و تربيت فرزند) راه‌هايي را پيشنهاد كرده كه اگر اعمال شوند، موفقيت‌آميز خواهند بود. در اين نوشتار تلاش شده برخي نكات مهم درباره تعليم و تربيت از ديدگاه كانت مورد بررسي قرار گيرد.

كانت مانند ديگر فلاسفه،تعليم و تربيت را مختص به حيوانات ذي شعور مي‌داند و از آنجا كه انسان به لحاظ داشتن عقل و وجدان در مرتبه بالاتر نسبت به ديگر حيوانات قرار دارد، بنابراين تنها موجودي است كه مي‌تواند مورد تعليم قرار گيرد، دانش‌هاي مختلف را بياموزد و آنها را به ديگران تعليم دهد و نيز مي‌تواند مستقيم يا غيرمستقيم تحت تربيت قرار گيرد. اما نكته مهم اين است كه تعليم و تربيت انسان بايد همواره در مسير كمالي كه در نهايت بايد طي كند، قرار گيرد.

ادامه مطلب

نه! به دنيا آمدن بچه هيچ تاثيري در روابط آنها نداشت. هرچند مادر و خاله و عمو و همسايه، توصيه كرده بودند هرچه زودتر بچه‌دار شوند و بچه آنها را به هم نزديك‌تر مي‌كند، اما آنها روز به روز از هم دورتر شدند و آمدن بچه اوضاع را خراب‌تر هم كرد. با آمدن او، حالا چيزي هم به دعواهاي آنها اضافه شده بود. حتي سر پوشاندن لباس به بچه هم دعوا مي‌كردند. سر تربيت بچه كه به توافق نرسيدند هيچ، از وقتي عزمشان جزم شد كه طلاق بگيرند، ماجراي اين‌كه بچه بايد پيش كدام‌شان بماند هم به موضوعات قبلي اضافه شد.

دادگاه مهريه و نشوز و... كه برگزار شد، مهر طلاق كه خورد روي شناسنامه‌شان، هركدام از يك طرف دعواي حضانت را مطرح كردند. بچه را از دو طرف مي‌كشيدند غافل از اين‌كه وقتي دعوا تمام شود، ديگر هيچ كدام حوصله نگه‌داشتنش را ندارند. بچه كه قرار بود عامل پيوندشان بشود، هر روز هفته يك جا بود. خانه مادربزرگ، عمو، همسايه بالايي و پاييني كه نمي‌دانستند توصيه‌هاي آنها براي بچه‌دار شدن يك روز دامن خودشان را هم مي‌گيرد.

ادامه مطلب

الگوی تربیتی

اگرچه در تربیت انسان، عوامل مختلفی تأثیرگذار هستند و هر یک به نوعی در شکل دهی شخصیت او نقش ایفا می کنند، اما تأثیر الگوهای انسانی در تربیت بسیار حایز اهمیت است. در این مقاله به بررسی برخی از این نوع الگوها می پردازیم و نقش هر یک را در تکامل دینی و اخروی انسان یادآور می شویم.

 ● خانواده

با توجه به آنکه کودک چند سال نخست زندگی خود را در محیط خانه با پدر و مادر و سایر افراد خانواده سپری می کند، به طور قطع هر آنچه را که از آنان می بیند الگوبرداری می کند و خصوصیات اخلاقی، عقیدتی، شخصیتی و دیگر گرایش ها را از آنان می آموزد. اینکه مردم در قضاوت های خود، رفتارهای مختلف کودک را به حساب پدر و مادر کودک می گذارند، حاکی از واقعیتی است که از مطالعات فراوان به دست آمده است.

پدر و مادر اولین و آشناترین چهره هایی هستند که کودک با آنها برخورد می کند. به تدریج به موقعیت

ادامه مطلب

تاریخچه پیداش ایدز

 

اولین بار در سال 1959میلادی در پلاسمای خون یک مرد از کشور کنگو ویروسی نا شناخته مشاهده شد؛ ولی هیچگاه کسی فکر نمی کرد که این ویروس تا این اندازه خطرناک باشد.این تازه شروع ماجرا بود بنا به گزارش پزشکان آمریکایی در سال 1981 هشت مورد وخیم از ابتلا به این بیماری«کاپوسی سارکوما» یکی از انواع سرطان که معمولاً در بین افراد سالمند شایع است، در میان مردان همجنس گرای نیویورک گزارش شد و در سال 1982،این بیماری را ایدز نامیدند.

پس از این واقعه،جنجالها و هیاهوی فراوانیدر سطح جهان در مورد علت بروز بیماری و نحوه انتقال آن آغاز شد؛ اما درست دو سال بعد یعنی 1984 «رابرت گالو» رئیس یک گروه محقق آمریکایی اعلام کرد عمل بیماری ایدز را کشف کرده است؛ لیکن ادعای «رابرت گالو» با اعتراض شدید «لوک مونتییر» پزشک و محقق فرانسوی روبرو شد؛ چرا که او مدعی بود ماهها قبل این ویروس را شناسائی کرده است. تحقیقات نشان می داد که ایدز طی یک قرن گذشته در جنگلهای غرب آفریقا ظهور کرده است؛اما در سال 1999 نشریه «نیچر» در شماره ماه فوریه خود یک نظریه علمی را منتشر کرد که ورد حمایت گسترده کارشناسان این رشته قرار گرفت.بر اساس این نظریه ویروس عامل ایدز از طریق یکی از زیر گروههای شامپانزده در آفریقا به انسان سرایت کرده است.

ادامه مطلب

در اين‌ مقدمه، ابتدا به‌ رابطه‌ ميان‌ فرهنگ‌ و اخلاق‌ خواهيم‌ پرداخت‌ و نشان‌ خواهيم‌ داد كه‌ چگونه‌ اين‌ رابطه‌ به‌ وساطت‌ امر سياسي‌ و پديده‌ قدرت‌ صورت‌ تحقق‌ مي‌پذيرد و بر اين‌ مبنا دركي‌ اجمالي‌ از مفهوم‌ برنامه‌ريزي‌ فرهنگي‌ به‌ دست‌ خواهيم‌ داد:

1- فرهنگ‌ در فهم‌ متعارف‌ به‌ مجموعه‌ الگوهاي‌ رفتاري‌ و گفتاري‌ و آداب‌ و رسوم‌ يك‌ قوم‌ گفته‌ مي‌شود. اما اخلاق‌ بعنوان‌ يك‌ جزء مقوم‌ فرهنگ‌ به‌ آن‌ دسته‌ از الگوهاي‌ رفتاري‌ و گفتاري‌ اطلاق‌ مي‌شود كه‌ در شرايط‌ و موقعيت‌ خاص‌ مجاز قلمداد مي‌شوند. آيا اين‌ گفته‌ بدان‌ معناست‌ كه‌ فرهنگ‌ فاقد قابليت‌هاي‌ تفكيك‌ امور به‌ مجاز و عدم‌ مجاز است؟ مسلماً‌ پاسخ‌ منفي‌ است. اما نسبت‌ قابليت‌هاي‌ هنجارآفرين‌ فرهنگ‌ با اخلاق‌ همانند نسبت‌ زبان‌Language و گفتار Parole است. زبان‌ فارسي‌ زبان‌ شناخته‌ شده‌ و آشنايي‌ است. مردم‌ ايران‌ اغلب‌ به‌ زبان‌ فارسي‌ سخن‌ مي‌گويند. اما حتي‌ نوع‌ سخن‌ گفتن‌ دو فرد در يك‌ ناحيه‌ و منطقه‌ نيز با هم‌ تفاوت‌هايي‌ دارد. به‌ اين‌ ترتيب، قطع‌ نظر از اين‌ كه‌ زبان‌ فارسي‌ مجموعه‌اي‌ از گويش‌هاي‌ محلي‌ است، نوع‌ سخن‌ گفتن‌ مثلاً‌ دو شيرازي‌ و اصفهاني‌ نيز با هم‌ تفاوت‌هايي‌ دارد. به‌ اين‌ ترتيب‌ همه‌ به‌ فارسي‌ سخن‌ مي‌گويند. اما فارسي‌ سخن‌ گفتن‌ هر فارسي‌ زبان‌ ويژگي‌هاي‌ خاص‌ خود را دارد.

ادامه مطلب

مفاهیم و ابزارهای آماری به صورت صریح یا ضمنی بخشی از فرایند اکثر تحقیقات را شامل می‌شوند. نقش این مفاهیم و ابزارها را می‌توان هنگام تصمیم‌گیری در مورد گزینش آزمودنی‌ها، جایگزینی آنها در گروه‌های مختلف، توصیف داده‌های جمع‌آوری‌شده و تعمیم یافته‌های حاصل از مطالعه، مشاهده کرد. بنابراین در تحقیق رفتاری، روش‌های آماری چندین نقش ایفا می‌کنند که با هم ارتباط دارند. روش‌های آماری برای خلاصه کردن و توصیف داده‌ها دستورالعمل لازم را فراهم می‌سازند. همچنین روش‌های لازم جهت تعمیم نتایج از گروه‌های آزمودنی به گروه‌های وسیع‌تر را تهیه کرده و برای گزینش آزمودنی و جایگزینی آنها در گروه‌های مختلف و جمع‌آوری داده‌ها دستورالعمل ارائه می‌کنند.[1]
 


ادامه مطلب

نقاط ضعف ارگانيسم پوزيتيويستي

مهمترين نقص محتوايي ارگانيسم پوزيتيويستي عبارت بود از ناتواني آشکارش در بحث پيرامون مسائلي که به تضاد بين انسانها مربوط مي شود ، کنت از تضاد اجتماعي به حدي واهمه داشت که بر تصورش از جامعه تأثير گذاشت . و تصور او از جامعه به مثابه جامعه کاست گونه بود . اسپنسر اشکال عمده تضاد اجتماعي را به جوامع نظامي گذشته نسبت مي داد .تونيس اشکال مهمتر تضاد را در نوع اجتماعي که او بيش از همه با آن مخالف بود يعني « جامعه » پيدا کرد .دورکيم اشاره اي به تضاد به شکلي ديگر يعني «بيماري اجتماعي » ياد مي کند . و فرويد ، تصويرش از شخصيت را با تبيين تنش بين زندگي اجتماعي و زندگي احساساتي مي سازد .

در هر صورت آنگاه که توسعه علم اجتماعي براي تبيين زندگي انساني به عنوان هدفي مشروع پذيرفته شد به اين طريق دانشجويان جوان يافتند که جامعه شناسي اوليه در شناسايي تبيين واقعيت هاي تضاد تقريباً ناکام مانده ست .

ادامه مطلب

مقدمه

کتاب درآمدر بر جامعه تألیف یان رابرتسون حاوی مطالب تازه و اشتیاق انگیزی درباره جامعه شناسی است که بیش از 20 کشور تا کنون به عنوان کتاب درسی مقدمات جامعه شناسی یا کمک درسی در ارتباط با مطالب درسی جامعه شناسی مورد استفاده بوده است .

در این کتاب سعی شده است نظریات اساسی جامعه شناسی در تحلیل مسائل اجتماعی به بیان ساده به کار گرفته شود و این مسائل از دیدگاه کارکرد گرایی ستیزه و کنش متقابل نمادی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است . محدوده مطالب این کتاب از مفاهیم اساسی و مقدمات جامعه شناسی فرا رفته و موضوعات تازه در حوزه جامعه شناسی با اطلاعات بسیار تازه و منابع فراوان که مورد استفاده قرار گرفته است مطرح گردیده است .

ادامه مطلب

چكيده

در اين كتاب چهار انديشه اساسي كه نقش محوري در طبيعت جامعه دارند بررسي شده (جامعه صنعتي، دموكراسي، فردگرايي، مدرنيته)

اين انديشه ها با يكديگر در ارتباط هستند. و در هر فصل كتاب يكي از انديشه ها كه رابطه نزديكي با چهار انديشه اصلي دارند مورد بحث قرار گرفته و بررسي مي شوند. از جمله بيگانگي تكنولوژي، سرمايه داري، سوسياليسم، طبقه اجتماعي، شهروندي، بوروكراسي، اجتماع.

در فصل دوم به بررسي تلاش برخي از انديشمندان برجسته جامعه شناسي از قرن نوزدهم تاكنون براي درك جامعه صنعتي، امكانات و مشكلات آن مي پردازد.

در اين فصل نشان مي دهد كه انقلاب صنعتي نشانه آغاز نظام اقتصادي جديدي بود كه نوآوري، پويايي و نيروي مولد خارق العاده خود را به اثبات رساند و جامعه صنعتي در تاريخ نسبتاً كوتاه خود، كار، ساختار طبقاتي، نظامهاي ارتباطات و حمل و نقل، گذران اوقات فراغت، الگوهاي مصرف، زندگي خانوادگي و خلاصه همه جنبه هاي زندگي ما را دگرگون كرده است.

ادامه مطلب

مقدمه:

مقاله حاضر در مورد جامعه شناسی شهری اثر غلامعباس توسلی می باشد .موضوعات این مقاله در ابتدا تعریفی از جامعه شناسی و جامعه شناسی شهری می باشد که شهر را به عنوان یک واقعیت اجتماعی مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهد و در مورد ریخت شناسی شهری و اینکه شهرهای اولیه در کجا بوجود آمده اند و منشا جمعیت شهرنشینی چیست چه عواملی باعث مهاجرت به شهرها و افزایش جمعیت آن می شود .

وضعیت شهر نشینی در ایران و اینکه شهرنشینی چه تاثیری بر تحرک اجتماعی افراد دارد ، نظریه های مطرح در جامعه شناسی شهری بیان شده (نظام جهانی ، اکولوژیک ، وابستگی.....)

به طور مختصر طرح اکولوژی شهر را بیان شد و طرحهایی که در این عنوان شد مانند طرح قطاعی ، دوایر متحدالمرکز ، چند هسته ای ... و در فصول بعد وضعیت زندگی شهری در سه دوره متفاوت (عصر جدید ، اسلامی ، باستان ) مورد بحث قرار داده شده است و در نهایت به مسئله مسکن که مهمترین نیاز مادی خانواده و فرزندان به حساب می آید و همچنین در مورد روحیات و ویژگی های افرادی که در کلان شهرها زندگی می کنند مطالبی عنوان شده است .

ادامه مطلب

 چکیده

   مولف درمقدمه کتاب ابتدا دهه 1960میلادی را نماینگر تجدید علاقه وتمایل اندیشمندان به آثار ماکس وبر می داندوبیان می دارد که وبر از یک قدیس از دسته رفته به یک متفکر زنده تبدیل شد. آنتونی گیدنز بیان می دارد که :((مشخص ترین جدال در متون اخیر به ارتباط میان نوشته های سیاسی وجامعه شناختی در اندیشه وبر است)). اوسپس می گوید((وبر در زندگی اش شخصیتی بحث انگیز بوده است .و....... هدف نخستین این بررسی روشن کردن برخی از ارتباطات متقابل میان نوشته های سیاسی وبر از یک سووسهم آثار آکادمیک از سوی دیگر است.))

       مولف در مقدمه تاثیر انقلابات سیاسی واجتماعی سایر کشورهابراندیشه مارکس را از نظرر دور نداشته ولی بیشترین اثرپذیری وبر را از اوضاع سیاسی واجتماعی دوره بسمارک در آلمان می پنداردآتنونی گیدنز در قسمت دوم  یعنی مضامین اساسی در نوشته های سیاسی وبر ضمن اشاره به اوضاع سیاسی واجتماعی  عصر وبر تحلیل های اورا از این عصر با با موشکافی  بیان می کند واشاره کوتاهی به خطبه افتتاحیه وبر در سال 1895کرده و می نویسد :((این خطابه بیان کننده مدافعه ای پرحرارت ومشتاقانه از علائق موجود وبر  به (دولت – قدرت) به عنوان بنیادی ضروری  برای سیاست در آلمان است.))

ادامه مطلب

تضاداجتماعی یکی از مفاهیم کلیدی اندیشه مارکس است

منظورازاین مفهوم مبارزه ای است که میان بخش های مختلف جامعه برسرمنابع ارزشمند موجود (مادی وغیرمادی )درجریان است .تضاد اجتماعی می تواند به اشکال مختلف بروز کند ؛  افراد ممکن است با هم بحث وجدال ودعوا کنند . شهرها ممکن است با هم رقابت وهمچشمی کنند و ملتهاممکن است وارد جنگ با یکدیگر شوند . اما در نزد مارکس مهم ترین شکل تضاداجتماعی خود را به صورت تضاد طبقاتی متجلی می کند و این تضاد ثمره شیوه های تولید کالا در جامعه است .

بررسی کلی مفهوم تضاد اجتماعی :مفهوم تضاد به معنا ومعادل مفاهیمی چون تقابل ، دوگانگی،  دشمنی ، نزاع ، کشمکش ، تعارض،  انحراف ، مبارزه، تزاحم و ستیزه آمده است ودر برابر مفاهیمی همچون وحدت  نظم  انسجام  هماهنگی  وآرامش وامنیت قرار  می گیرد .

نظریه پردازان تضاد:بااین که مارکس اولین نظریه پرداز تضاد در جامعه شناسی محسوب می گردد .امادانشمندانی نظیر : آلبرت، داک، کوزر، کالینز، ابن خلدون،  ماکیاول،  بودین،  هابس ، هیوم،  فرگوسن ، سی رایت میلز و... .تضاد را به عنوان مسئله اساسی در نظریات خود برای تبیین تحولات اجتماعی  به کار برده اند و به موضوع تضاد اجتماعی مفصلاً پرداخته اند.

ادامه مطلب

کوچ نشینی در ایران:

واژه کوچ از مصدر کوچیدن به معنی نقل مکان از منزلی به منزل دیگر با ایل و اهل وعیال و اسباب و خانه است این همواره با کوچ همراه بودن و واژه ای است ترکی که در متون تاریخی به معنای کوچ نشینی بکار رفته است در خصوص کلمه ایل صحیح ترین مولف همان اسکان است . در قرآن کریم واژه عشیره به معنی خویشاوندان به کار رفته  (وانذر عشیرتک ولااقربین) از نظر خویشاوندی در یک گروه کوچ نشینی هر دو نوع خویشاوندی سببی و نسبی وجود دارد که بطور کلی یک شبکه خویشاوندی را تشکیل می دهند

ویژگی بارز کوچ نشینی تحرک مکانی است یعنی جابجایی گروههای انسانی از نقطه ای به نقطه ای دیگر . رایج ترین نوع کوچ نشینی سیستم شبانی است که عبارتست از شیوه ای از زندگی متحرک سالیانه و موسمی که گروهی از مردم همراه با چاپایان خود از محل چادرهای اردوی زمستانی تا چراگاه تابستانی انجام می دهد و مجددا در فصل سرما به اردوگاه زمستانی باز می گردند.

ادامه مطلب

پیش گفتار:

خودکشی از مسائلی است که تا قبل از بررسی های دورکیم، عمدتاًٌ آن را فردی می دانستند و علل و عوامل روی دادن آن را هم به فرد و حالات روانی و طبیعی- زیستی وی نسبت می دادند. یا بسیاری از مرگ های ارادی را خودکشی به حساب نمی آوردند و موارد شهادت طلبانه و ایثارگرانه را مستثنی می دانستند. در حالی که دورکیم معتقد است «واژه ی خودکشی دربرگیرنده ی هرگونه مرگی می شود که مستقیم یا غیرمستقیم از عمل مثبت یا منفی مشخص قربانی ناشی شده باشد و قربانی پیشاپیش از نتیجه ی عمل خود آگاه باشد.» تاکید عمده ی دورکیم بر این مساله است که عوامل اجتماعی بیشتر از هرگونه عاملی (به ویژه روان شناسی) بر خودکشی تاثیر و دخالت دارند که با دو متغیر مستقل یکپارچگی و هنجار مسأله را تشریح می کند.

ادامه مطلب

ده و ویژگی های آن

عدد جمعیت نوع معیشت وجود شهرداری ساخت اجتماعی و اقتاصادی از

شاخهایی اند که می توان آنها را مبنای تعاریفی برای ده محسوب کرد.در آمارگیریهای رسمی برای تعریف ده ملاک جمعیتی را مورد توجه قرار داده اند و بر این اساس با اتکا بر عدد جمعیت منطقه ای آنها را ده یا شهر می نامند.چنانکه در ایران نقاط کمتر از 5000نفرده محسوب میشود در حالی که این رقم با رقمی که در دیگر کشور ها خصوصا کشور های غربی ملاک قرار می گیرد اختلاف بسیار دارد برا ی مثال:در ایالات متحده آمریکا 2500 نفر و در فرانسه 2000 نفرملاک است.

در ایران طبق سرشماری سال 1335 تمام نقاطی که کمتراز5000 نفر جمعیت دارد ده و نقاطی که بیش از 5000 نفر جمعیت دارد شهر تلقی شده است.مع هذا این تعریف توسط خود مرکز آمار نقض شده و سیزده نقطه با جمعیتهای کمتر از 5000 شهر محسوب شده است .

ادامه مطلب

چکیده

حجم عمده ای از این کتاب ، به توضیح و تایید چهار روش جدید و متفاوت مطلالعه کودک پرداخته است. به طور خلاصه، این چهار مدل عبارتند از : کودک اجتماعی  ساختاری، کودک سازه اجتماعی، کودک قبیله ای و کودک گروه اقلیت هر یک از این دیدگاهها بر موضوعات مختلفی تاکید کرده اند و موضوعات متفاوت را به روش های متفاوتی مورد برسی خود قرار داده اند به عنوان مثال موضوعات مربوط به کار کودک و تنوع دوران های کودکی ، معمولا توسط دیدگاههای ساختار گراتر بررسی می شوند، در حالی که بحث های مربوط به بازی کودکان، اغلب توسط پژوهش های کودک محور انجام می شوند.  کتاب می خواهد نوعی چارچوب تحلیلی ارائه دهد که بتواند پژوهش های اجتماعی جدید دوران کودکی را استحکام و تقویت بخشد و با ارائه شاخص هایی ، زمینه رشد هر چه بیشتر آنها را فراهم آورد به این منظور ، ما وجوه اشتراک نظری موجود در بین این چهار مقوله را موردتاکید قرار خواهیم داد و اصلا سعی نخواهیم کرد که تفاوت های آن ها را مشخص و برجسته سازیم و بدین ترتیب فرآیند بی ثمری از جدایی دائمی و کسل کننده این دیدگاهها را به جریان نمی اندازیم .

 

ادامه مطلب